آیین نخل‌بندی در مهریز، تنها یک سنت تزئینی برای آماده‌سازی نخل‌های عزاداری نیست؛ این مراسم کهن، روایتی زنده از پیوند ایمان، نذر، خاطره و همبستگی اجتماعی مردم است.

به گزارش پایگاه خبری یزدتیتر؛ در حسینیه باغ‌ بهار، جایی که سال‌ها پیش نخل‌ها با دشنه و سبد آراسته می‌شدند، امروز آینه‌های نذری جای همان نشانه‌های قدیمی را گرفته‌اند؛ آینه‌هایی که به گفته پیشکسوتان محله بغدادآباد، بازتابی از قلب‌های پاک، یاد رفتگان و عشق ماندگار به اهل‌بیت(ع) هستند.

آیین نخل‌بندی در مهریز، یکی از جلوه‌های کهن و پرمعنای عزاداری محرم، این روزها بار دیگر در حسینیه باغ‌بهار زنده شده است؛ آیینی که از دل سنت‌های چندصدساله برخاسته و امروز با آینه‌های نذری، معنایی تازه‌تر و پیوندی عمیق‌تر میان ایمان، خاطره و زندگی اجتماعی یافته است.

سید عباس بنی‌فاطمه از بزرگان و پیشکسوتان محله بغدادآباد مهریز ضمن اشاره به پیشینه این مراسم، می‌گوید: در سال‌های گذشته، نخل‌های حسینیه باغ‌ بهار با ابزارهای سنتی مانند «دشنه» و سبدهای تزئینی آراسته می‌شدند، اما به دلیل دشواری در حمل و جابه‌جایی نخل، به‌تدریج شیوه تزئین آن تغییر کرد و آینه‌بندی جایگزین آن شد.

وی با بیان این که این تغییر، ریشه در نذر و وقف مردم دارد، اضافه می‌کند: با گذشت زمان و اهدای آینه‌های مختلف از سوی مردم، به‌ویژه دختران و زنان جوان، نخل‌بندی شکل تازه‌ای پیدا کرد و به آیینی بدل شد که با زندگی مذهبی و اجتماعی مردم گره خورده است.

این پیشکسوت محلی ادامه می‌دهد: در گذشته که آینه‌ها چندان در دسترس نبودند، بانوان آینه‌های شخصی خود را که بخشی از «حجله» و نماد «آینه بخت» آنان بود، برای تزئین نخل به حسینیه می‌آوردند و پس از مراسم دوباره به خانه بازمی‌گرداندند اما امروز این آینه‌ها با نیت خیر و برای خدمت به اهل‌بیت(ع)، به‌صورت ماندگار به حسینیه‌ها اهدا می‌شوند تا نسل‌های بعد نیز از درخشش این آیین بهره‌مند شوند.

بنی‌فاطمه با اشاره به آماده‌سازی دقیق نخل‌ها، اظهار می‌کند: نخل‌بندی از روزهای پیش از محرم آغاز می‌شود و با رعایت سنت‌های دیرینه، نخل‌های بزرگ حسینیه باغ‌بهار برای مراسم عاشورا آماده می‌شوند؛ سنتی که از این حسینیه آغاز شده و به دیگر حسینیه‌های مهریز نیز گسترش یافته است.

وی درباره معنای آینه در این آیین، تصریح می‌کند: آینه نماد پاکی و شفافیت است؛ همان‌طور که آینه باید صاف و بی‌عیب باشد تا تصویر را درست بازتاب دهد، مردم نیز باور دارند این آینه‌ها باید بازتاب‌دهنده دل‌های پاک و بی‌کینه باشند.

این پیشکسوت مهریزی اضافه می‌کند: آینه در نخل‌بندی، یادآور جوانانی است که از دنیا رفته‌اند و اکنون در کنار نمادهای عزاداری، معنایی عمیق‌تر به مراسم می‌بخشد؛ آینه‌ای که روزگاری زینت حجله عروسی بود، امروز در این آیین، نشانه‌ای از پاکی، یاد رفتگان و استمرار سنت‌های مذهبی است.

بنی‌فاطمه با اشاره به دشواری‌های فنی این کار، می‌گوید: آینه‌بندی کار ساده‌ای نیست و نیازمند هماهنگی کامل گروه است. چند نفر از جلو آینه‌ها را نگه می‌دارند و دیگران از پشت، با دقت فراوان، گره‌ها را از بالا به پایین می‌بندند تا آینه‌ها محکم در جای خود قرار گیرند؛  این کار از ساعات اولیه صبح آغاز می‌شود و نشانه‌ای از همبستگی اهالی محله برای زنده نگه داشتن این سنت دیرینه است.

وی همچنین به الگوی هنری «سرو» در نخل‌بندی مهریز اشاره و بیان می‌کند: این سنت حدود ۱۵۰ سال قدمت دارد و در بخش جلویی نخل، یک سرو بزرگ قرار می‌گیرد که نماد قامت استوار و وقار امام حسین(ع) یا حضرت علی‌اکبر(ع) است؛ این الگو از نسل‌های گذشته به امروز رسیده و دیگر حسینیه‌های مهریز نیز از آن الهام گرفته‌اند.

به گفته این پیشکسوت مهریزی، در دو سوی این سرو نیز پارچه‌های دست‌دوز با نام‌های مقدسی چون امام حسین(ع) و عبارت «عاشورا» برای تزئین نخل به کار می‌رود.

البته باید این نکته را نیز یادآور شد که آینه‌های نصب‌ شده بر نخل تنها یک تزئین ظاهری نیستند بلکه هر یک از آن‌ها حامل داستانی از ایمان، نذر و خاطرات گذشتگان‌ هستند و هرچند برخی از صاحبان اصلی این آینه‌ها سال‌ها پیش درگذشته‌اند، اما یاد و میراث آن‌ها همچنان بر تن نخل‌ها می‌درخشد و حافظه زنده ایمان مردم مهریز را به نسل‌های بعد منتقل می‌کند.